De ideale ernst of het belang van een echtgenoot

Onder deze titel presenteren 't Barre Land en De Onderneming een combinatie van twee komedies van Oscar Wilde: Een ideale echtgenoot en Het belang van ernst.
Oscar Wilde genoot van het publieke leven en stortte zich triomfantelijk in de loopgraven van de Engelse society. Op het eerste gezicht geeft hij in zijn komedies het leven een vrolijk standje. Maar door de kieren van zijn well made plays is te zien hoe hij zijn intens burgerlijke tijd de oorlog verklaart. Met geslepen dialogen en ondubbelzinnige intrige gaat hij alle gemeenplaatsen en conventies te lijf.
Ik zeg altijd wat ik niet zou moeten zeggen. In feite zeg ik gewoonlijk wat ik werkelijk denk. Een grote fout tegenwoordig. Je wordt doorgaans verkeerd begrepen.
Een ideale echtgenoot (1895) is een oerengelse komedie vol politiek schandaal en huwelijksmoraal. Het keurige kamerlid Sir Robert Chiltern raakt verstrikt in politieke fraude. Temidden van het gepingpong van zijn puriteinse echtgenote, de slinkse Miss Chevely en zijn buitensporige vriend Lord Goring tracht hij het decorum hoog te houden. Het belang van ernst (ook uit 1895) is Wildes meest briljante en kunstmatige stuk. De elite trekt zich terug in hun buitenhuizen met als grootste zorg of de komkommer-sandwiches op tijd geserveerd worden. Omringd door verzonnen vrienden voeren ze gesprekken op het randje van nonsens. Lichtvoetig bewegen ze zich door dubbellevens en verdrijven de tijd met het opvijzelen van hun gemaskeerde egos. Identiteit is een precaire zaak. Geregeerd door de angst om in opspraak te komen is integriteit geen optie.
Met zijn essay The Decay of Lying pleit Wilde voor eerherstel van het liegen. Iets voortbrengen of in gang zetten betekent liegen. Niet de slappe leugens van politici die achteraf recht praten wat krom is, maar de kleurrijke leugen die de kunstenaar bewust inzet om oorspronkelijk te zijn. De voorspelbaarheid moet doorbroken door kunst die het leven niet kopieert maar naar zijn hand zet. Het leven imiteert de kunst, stelt Wilde, om de tijdgeest werkelijk te raken moet kunst niet nabootsen maar vooruit lopen.
In 1997 maakten t Barre Land en De Onderneming samen de veelgeprezen voorstelling Henry IV (naar Shakespeare). Op basis van twee gloednieuwe vertalingen wagen zij zich nu aan de comedy of manners. De gevatheid van de taal, hard en fonkelend als diamant is het wapen. De inzet: het strippen van de knellende korsetten. Op zoek naar de gruwelijke Oscar Wilde worden grenzen van plot en hilariteit overschreden en alle open deuren ingetrapt. All masks must go off!
"Een man die niet twee keer per week voor een groot, volks, a-moreel publiek over normen en waarden begint, heeft in Engeland afgedaan als serieus politicus. Voor hem blijft geen andere branche over dan tuinieren of de kerk."
Van woensdag 19 t/m zondag 23 maart 2003 speelden 't Barre Land en De Onderneming in Theater Kikker in Utrecht de eerste voorstellingen van De ideale ernst of het belang van een echtgenoot.
met: Vincent van den Berg, Margijn Bosch, Jacob Derwig, Anouk Driessen, Waas Gramser, Peter Kolpa, Martijn Nieuwerf, Ingejan Ligthart Schenk, Kris van Trier, Czeslaw de Wijs / vorm: Michiel Johannes Jansen (decor) Emilie Timmermans (kostuums) / productie: 't Barre Land & De Onderneming: Annelies Van den Berghe, Sanneke van Hassel, Simone Scholts, Nele Venken, Ellen Walraven.