recensie Kunstbeeld door Raymond Frenken

Is een situatie denkbaar waarin het volstrekt logisch is om iemand het linkerbeen en de rechterarm af te zetten? De hoofdpersoon van het verhaal Wooff! Wooff! Or who killed Richard Wagner? maakt het aannemelijk. Maar voor het zover is doet hij eerst iedereen geloven dat hij een hond is en wordt valselijk beschuldigd van de moord op Richard Wagner (en verdacht van de moord op de filosofen Nietzsche en Bergson). En passant wordt ook beredeneerd dat één plus één niet altijd twee is maar soms ook één (als je spreekt over twee druppels water) en dat de uitkomst ook ongewis kan zijn (wat is de som van twee atoombommen?).
Het Utrechtse theatercollectief 't Barre Land nam dit verhaal van de Poolse absurdist Stefan Themerson tot uitgangspunt voor een performance, die in juni en juli enkele malen te zien was bij Galerie Juliètte Jongma als onderdeel van de kleine maar verzorgende tentoonstelling Pierroting. Acteur Ingejan Ligthart Schenk deed dienst als verteller, daarbij ondersteund door muzikant Roald van Oosten.
De meeste personages uit het verhaal werden vorgesteld door de papieren sculpturen van de Armeense kunstenaar Karen Sargsyan. Zijn volledig uit papierknipsels opgebouwde clowneske figuren, die met hun maskers en theatrale posen onomwonden naar de podiumkunsten verwijzen, waren de afgelopen twee jaar regelmatig te zien in Nederland. Bijvoorbeeld bij de Open Ateliers van de Rijksakademie, waar Sargsyan in 2006-2007 verbleef, en op de twee vorige edities van Art Amsterdam, waar hij dit jaar als winnaar van de Thieme Art Award een solopresentatie kreeg.
Sargsyans sculpturen werden daarbij steeds als autonoom werk gepresenteerd. In deze performance werden zij echter in de ondergeschikte rol van decorstuk, rekwisiet of hooguit stomme figurant gedwongen. Soms viel dat wat nadelig uit voor de sculpturen.
De stille en starre poppen konden niet altijd opboksen tegen het aanstekelijke spel en musiceren. Ook eiste het verhaal van Themerson -met al zijn gedachtesprongen en absurde redeneringen- de nodige aandacht op.
Toch leverde deze samenwerking wel degelijk een meerwaarde op. In de figuren lijkt weliswaar een tragisch verhaal besloten te liggen, maar ze komen op zichzelf toch wat flets, levenloos over, zoals ze met hun pastelkleurige papieren lijven hangen te bungelen en grimassen.
Het is 't Barre land gelukt hen het juiste verhaal te ontlokken en ze daarmee tot leven te brengen.

 

Kunstbeeld september  2008, Raymond Frenken

BijlageGrootte
kunstbwooff!!001_web.jpg158.52 KB