Weldoordacht en doldwaas tegelijkertijd

Karin Veraart schreef voor de Volkskrant van 20 december 2012 een recensie over Klad.

'Stil eens', zegt een acteur. Niemand zei iets, maar iedereen spits de oren. Nee niks te horen. Weer verder op de speelvloer. Kostuums worden verwisseld, iemand haalt even een bezem door een hoek, een ander strijkt iets recht, gooit iets los, gaat op een holletje naar de andere kant van de zaal en weer terug. En dan kan het beginnen. 't Barre Land speelt Klad.

Volgers van het Utrechtse collectief zijn bekend met het toneelspelersritueel; voorstellingen van en met 't Barre Land onderzochten niet zelden ook het toneelspelen zelf. De ene keer nadrukkelijker dan de andere, maar altijd interessant en leuk om naar te kijken en in die zin verschilt Klad niet van haar voorgangers. En toch, misschien omdat je het weet, hangt er een gevoel van melancholie. Want naar alle waarschijnlijkheid is het de laatste van 't Barre Land zoals we de groep kennen; wegens subsidieverlies kan ze niet verder als voorheen.

In pakweg twintig jaar bouwde het gezelschap een reputatie op met repertoire (Tsjechov, Shakespeare), prachtige bewerkingen (Canetti, Dostojevski) en stukken geïnspireerd op aantekeningen, fragmenten en ideeën van verschillende doeners en denkers. Wel doordacht en doldwaas tegelijk soms, gedurfd, betekenisvol.

Met Klad kiezen ze niet voor een knallend einde, en waarom zouden ze ook; zelfgekozen is het nu eenmaal niet. Klad is eerder ingetogen, en naar het einde toe ook een beetje weemoedig. De titel naar de zogenaamd Sudelbücher-kladboeken- van Georg Christoph Lichtenberg, Duits schrijver/satirist die tussen 1765 en 1799 talloze ideeën, waarnemingen en gedachtenspinsels op papier zette. Margijn Bosch, Vincent van den Berg, Anouk Driessen, Martijn Nieuwerf en Czeslaw de Wijs van 't Barre Land vervlechten die met eigen observaties, andere citaten en een fraaie scène van Tsjechovs Ivanov. Er is een mooi houten decor dat in razend tempo wordt opgebouwd en weer afgebroken onder het genot van gortdroog, geestig commentaar en slapstickacts met meubels en deuren, er zijn ook moppen en er is wijn voor het publiek.

En dan nadert het einde. Er lijkt niets veranderd en toch is alles anders. Martijn Nieuwerf trekt zijn trui over zijn hoofd. 'The End', staat er op zijn T-shirt eronder. De Barre Landers staan bij elkaar op de vloer, intussen dooft langzaam het licht. 'Morgen verder toch?', zeggen ze tegen elkaar.

Heel graag.

Meer over: